Na czym polega praca licencjacka? Cel, wymagania i przebieg

Praca licencjacka to pisemna praca dyplomowa, którą student przygotowuje na koniec studiów pierwszego stopnia pod kierunkiem promotora. Pokazuje, że potrafisz samodzielnie opracować wybrany temat: zebrać literaturę, uporządkować wiedzę, postawić problem i wyciągnąć wnioski. Poniżej wyjaśniamy, czym jest praca licencjacka, po co się ją pisze, czy zawsze jest obowiązkowa, co oceniają promotor i recenzent oraz jak wygląda cała droga od tematu do egzaminu dyplomowego. Szczegółowe zasady ustala Twoja uczelnia, więc traktuj ten tekst jako ogólną mapę, a nie zastępstwo regulaminu dyplomowania.

Najważniejsze informacje w skrócie:

  • Praca licencjacka zamyka studia pierwszego stopnia i jest rodzajem pracy dyplomowej.
  • Na studiach pierwszego stopnia praca dyplomowa jest wymagana wtedy, gdy przewiduje ją program studiów. Egzamin dyplomowy jest obowiązkowy zawsze.
  • Pracę pisze się samodzielnie, pod opieką promotora. Ocenia ją promotor, a zależnie od regulaminu także recenzent.
  • Przed egzaminem dyplomowym uczelnia sprawdza pracę pisemną w Jednolitym Systemie Antyplagiatowym.
  • Objętość, układ i formatowanie podaje uczelnia. Orientacyjnie praca licencjacka ma od około 30 do 60 stron.
  • Jeśli uczelnia wymaga wersji papierowej, gotową pracę wydrukujemy i oprawimy w Katowicach albo wyślemy w całej Polsce.

Spis treści:

  1. Czym jest praca licencjacka?
  2. Po co pisze się pracę licencjacką?
  3. Czy praca licencjacka jest obowiązkowa?
  4. Co oceniają promotor i recenzent?
  5. Rodzaje prac licencjackich
  6. Jak przebiega praca nad licencjatem?
  7. Rola promotora i recenzenta
  8. Samodzielność, antyplagiat i narzędzia AI
  9. Co dzieje się po oddaniu pracy?
  10. Druk i oprawa pracy licencjackiej
  11. Praca licencjacka: najczęstsze pytania

Czym jest praca licencjacka?

Praca licencjacka to praca dyplomowa na studiach pierwszego stopnia, czyli licencjackich. Po ich ukończeniu otrzymujesz tytuł zawodowy licencjata. Na studiach inżynierskich odpowiednikiem jest praca inżynierska, a na studiach drugiego stopnia praca magisterska. Każda z nich jest samodzielnym opracowaniem tematu pod opieką promotora, a studia kończą się egzaminem dyplomowym.

Od pracy magisterskiej różni się przede wszystkim poziomem. Licencjat jest zwykle krótszy, a od autora oczekuje się raczej uporządkowania wiedzy i poprawnego zastosowania podstawowych metod niż własnych odkryć naukowych. Nie oznacza to, że jest to praca „na pół gwizdka”: musi być spójna, rzetelna i oparta na sprawdzonych źródłach.

Przeczytaj też:

Po co pisze się pracę licencjacką?

Praca licencjacka ma pokazać, że po studiach pierwszego stopnia potrafisz pracować z wiedzą z danej dziedziny. W praktyce sprawdza kilka umiejętności naraz:

  • wyszukiwanie i ocenę źródeł, czyli literatury przedmiotu, artykułów, danych i dokumentów,
  • jasne postawienie celu pracy i problemu, którym się zajmujesz,
  • dobór metody, na przykład analizy dokumentów, ankiety, studium przypadku albo projektu,
  • logiczne ułożenie treści w rozdziały i wyciąganie wniosków z tego, co opisałeś,
  • poprawne cytowanie, czyli uczciwe oznaczanie, co jest Twoje, a co pochodzi od innych autorów.

Dla wielu osób to pierwsza dłuższa praca pisana według zasad akademickich. Umiejętności, które przy niej zdobędziesz, przydadzą się przy pracy magisterskiej, ale też w pracy zawodowej, gdzie trzeba przygotować raport, analizę albo dokumentację.

Czy praca licencjacka jest obowiązkowa?

Nie zawsze. Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (art. 76) mówi, że na studiach pierwszego stopnia pozytywna ocena pracy dyplomowej jest wymagana tylko wtedy, gdy przewiduje to program studiów. Na studiach drugiego stopnia i jednolitych magisterskich praca dyplomowa jest wymagana zawsze. Egzamin dyplomowy jest natomiast warunkiem ukończenia studiów na każdym z tych poziomów.

Zanim zaczniesz planować, sprawdź, czy program Twojego kierunku przewiduje pracę dyplomową, i przeczytaj regulamin dyplomowania swojego wydziału. Tam znajdziesz też terminy złożenia pracy, wymagany układ i zasady egzaminu.

Co oceniają promotor i recenzent?

Kryteria oceny ustala uczelnia, ale w większości regulaminów powtarzają się te same obszary. Promotor i recenzent patrzą zwykle na to, czy:

  • temat jest zgodny z kierunkiem studiów i realny do opracowania w dostępnym czasie,
  • cel pracy jest jasno opisany we wstępie, a zakończenie na niego odpowiada,
  • część teoretyczna opiera się na wiarygodnej literaturze, a nie na przypadkowych stronach internetowych,
  • w części praktycznej lub analitycznej opisano metodę i wyniki w sposób, który da się sprawdzić,
  • tekst jest poprawny językowo, a przypisy i bibliografia są kompletne i spójne,
  • praca spełnia wymagania formalne: układ, objętość, strona tytułowa, spis treści i formatowanie.

Dokładne kryteria oceny znajdziesz w regulaminie wydziału. Szczegóły układu opisujemy osobno, więc nie powtarzamy ich tutaj.

Przeczytaj też:

Rodzaje prac licencjackich

Charakter pracy zależy od kierunku i od ustaleń z promotorem. Najczęściej spotkasz trzy typy:

  • Praca teoretyczna (przeglądowa). Porządkuje i porównuje to, co napisano na dany temat, i kończy się własnymi wnioskami z analizy literatury.
  • Praca empiryczna (badawcza). Oprócz części teoretycznej zawiera własne badanie, na przykład ankietę, wywiady albo analizę danych, oraz opis wyników.
  • Praca projektowa. Na niektórych kierunkach zamiast badania przygotowuje się projekt, na przykład kampanię, plan, aplikację albo opracowanie dla konkretnej organizacji.

Który typ jest dopuszczalny, mówi regulamin wydziału i promotor. Typ pracy ustal na początku, bo wpływa na plan i na czas potrzebny na część praktyczną.

Jak przebiega praca nad licencjatem?

Przebieg jest podobny na większości uczelni, choć terminy i nazwy etapów się różnią. W skrócie wygląda to tak:

  1. Wybór seminarium i promotora. Zwykle na przedostatnim lub ostatnim roku zapisujesz się na seminarium dyplomowe.
  2. Ustalenie tematu. Temat ustalasz z promotorem, a wydział go zatwierdza. Dobry temat jest wąski na tyle, żeby dało się go rzetelnie opracować.
  3. Plan pracy i literatura. Przygotowujesz konspekt, czyli plan rozdziałów, i zbierasz źródła.
  4. Pisanie rozdziałów. Oddajesz promotorowi kolejne części i nanosisz poprawki.
  5. Wstęp, zakończenie i streszczenie. Najczęściej pisze się je na końcu, gdy znasz już wyniki.
  6. Złożenie pracy. Wgrywasz plik do systemu uczelni. Praca przechodzi kontrolę antyplagiatową, a promotor i recenzent wystawiają oceny.
  7. Egzamin dyplomowy. Odpowiadasz na pytania komisji. Ich zakres podaje regulamin.

Ile to trwa, zależy od tematu, rodzaju pracy i terminów uczelni. Zostaw sobie czas na wprowadzenie poprawek po uwagach promotora i na formalności, zwłaszcza jeśli przed złożeniem pracy musisz ją jeszcze wydrukować.

Przeczytaj też:

wydrukowana i oprawiona praca dyplomowa

Rola promotora i recenzenta

Promotor prowadzi seminarium, pomaga zawęzić temat, doradza przy wyborze metody i czyta kolejne wersje pracy. Nie pisze jej za Ciebie i nie odpowiada za jej treść, ale jego uwagi zwykle najlepiej pokazują, czego oczekuje wydział. Warto ustalić z nim na początku, w jakiej formie i w jakich odstępach czasu będziesz oddawać kolejne części.

Recenzent to drugi nauczyciel akademicki, który ocenia gotową pracę. Ustawa mówi, że recenzje pracy dyplomowej są jawne. Kiedy możesz je przeczytać, sprawdzisz w regulaminie. Uwagi z recenzji często wracają w pytaniach komisji, dlatego dobrze jest je przeczytać i przygotować odpowiedź.

Samodzielność, antyplagiat i narzędzia AI

Praca dyplomowa ma być Twoim samodzielnym opracowaniem. Jeśli praca jest pisemna, uczelnia przed egzaminem dyplomowym sprawdza ją w Jednolitym Systemie Antyplagiatowym (art. 76 ust. 4 ustawy). Ustawa nie ustala jednego progu procentowego, ale regulamin uczelni może go określić, a raport ocenia promotor. Jeśli autor przypisał sobie autorstwo istotnego fragmentu cudzego utworu, rektor stwierdza nieważność dyplomu (art. 77 ust. 5), także po zakończeniu studiów.

JSA ma też moduł, który ocenia prawdopodobieństwo użycia sztucznej inteligencji. Jego wynik jest wskazówką dla promotora, a nie dowodem. Zasady korzystania z narzędzi AI ustala uczelnia, a czasem sam promotor. Pamiętaj, że takie narzędzia potrafią podawać nieprawdziwe informacje i nieistniejące źródła, a za treść pracy odpowiadasz Ty.

W Drukorzu nie piszemy ani nie sprzedajemy prac dyplomowych. Drukujemy i oprawiamy prace, które student napisał sam.

Przeczytaj też:

Co dzieje się po oddaniu pracy?

Po wgraniu pracy do systemu i pozytywnym wyniku kontroli antyplagiatowej promotor i recenzent wystawiają oceny. Potem przychodzi egzamin dyplomowy. Jego forma zależy od uczelni: najczęściej odpowiadasz na pytania dotyczące pracy, a na niektórych kierunkach także na pytania z programu studiów. Ocena na dyplomie wynika zwykle z kilku składników, na przykład średniej ze studiów, oceny pracy i oceny egzaminu, ale sposób liczenia podaje regulamin.

Po egzaminie uczelnia przekazuje pisemną pracę do ogólnopolskiego repozytorium prac dyplomowych. To nie jest publikacja pełnej treści w internecie. Jeśli chcesz kontynuować naukę, dobra praca licencjacka bywa punktem wyjścia do tematu pracy magisterskiej.

Przeczytaj też:

Druk i oprawa pracy licencjackiej

Część uczelni przyjmuje pracę tylko w wersji elektronicznej, a część wymaga też wydruku. Jeśli uczelnia wymaga wersji papierowej, sprawdź, ile egzemplarzy i w jakiej oprawie trzeba złożyć. Wydruk powinien powstać z tego samego pliku, który wgrałeś do systemu.

W Drukorzu do wyboru są cztery oprawy prac dyplomowych, każda jako osobny produkt z własnym kalkulatorem:

  • Oprawa twarda: sztywna okładka, do 300 kartek, z napisem na okładce w cenie i logo jednej z dziewięciu uczelni za dopłatą. Dla siebie studenci najczęściej wybierają właśnie ją.
  • Oprawa miękka kanałowa: metalowy kanał, przezroczysta folia z przodu i tekturka z tyłu, do 145 kartek, bez napisu.
  • Bindowanie: plastikowa spirala, praca otwiera się na płasko, do 500 kartek.
  • Termobindowanie: klejony grzbiet, do 150 kartek.

Limity dotyczą papieru 80 g, przy papierze premium 100 g kartek mieści się mniej. Wybierasz oprawę, wgrywasz plik PDF i podajesz liczbę stron, liczbę stron kolorowych, druk jedno- lub dwustronny oraz papier. Druk liczymy od liczby stron, a od liczby kartek zależy, czy praca zmieści się w oprawie (przy bindowaniu i termobindowaniu także cena oprawy). Strona z choćby jednym kolorowym elementem jest liczona jako kolorowa.

Drukujemy tylko z plików PDF i nie poprawiamy formatowania ani nie sprawdzamy treści, więc przed zamówieniem przejrzyj cały plik. Z ważną legitymacją studencką masz 10% zniżki na druk stron (oprawa nie jest nią objęta). Przewidywany termin pokaże kalkulator. Gotową pracę odbierzesz przy ul. Stawowej 8 w Katowicach albo zamówisz wysyłkę kurierem lub do Paczkomatu w całej Polsce.

Przeczytaj też:

Praca licencjacka: najczęstsze pytania

Na czym polega praca licencjacka?

To samodzielne opracowanie wybranego tematu na koniec studiów pierwszego stopnia, pisane pod opieką promotora. Pokazuje, że potrafisz korzystać ze źródeł, postawić problem, dobrać metodę i wyciągnąć wnioski.

Czy praca licencjacka jest obowiązkowa?

Na studiach pierwszego stopnia praca dyplomowa jest wymagana wtedy, gdy przewiduje ją program studiów. Egzamin dyplomowy jest obowiązkowy zawsze. Sprawdź program i regulamin swojego wydziału.

Ile stron ma praca licencjacka?

Orientacyjnie od około 30 do 60 stron, ale wiążącą objętość podaje regulamin wydziału albo promotor. Zapytaj, czy do limitu wlicza się bibliografia i załączniki.

Kto ocenia pracę licencjacką?

Promotor, a zależnie od regulaminu także recenzent. Recenzje pracy dyplomowej są jawne, a termin, w którym je zobaczysz, podaje regulamin.

Czy praca licencjacka musi mieć część badawczą?

Nie zawsze. Na części kierunków wystarczy praca teoretyczna, na innych wymaga się badania albo projektu. Rodzaj pracy ustalasz z promotorem zgodnie z regulaminem wydziału.

Czy pracę licencjacką sprawdza się w antyplagiacie?

Tak. Jeśli praca jest pisemna, uczelnia sprawdza ją w Jednolitym Systemie Antyplagiatowym przed egzaminem dyplomowym. Raport ocenia promotor.

Czy pracę licencjacką trzeba drukować?

To zależy od uczelni. Część przyjmuje tylko wersję elektroniczną, część wymaga też wydruku w określonej oprawie. Jeśli uczelnia wymaga wersji papierowej, sprawdź liczbę egzemplarzy i rodzaj oprawy.

Gdzie wydrukować i oprawić pracę licencjacką?

Możesz zamówić druk i oprawę online w Drukorzu. Wybierz oprawę, sprawdź cenę w kalkulatorze i dodaj plik PDF w koszyku. Pracę odbierzesz przy ul. Stawowej 8 w Katowicach albo zamówisz wysyłkę w całej Polsce.

Poradniki na blogu Drukorza

Na blogu publikujemy poradniki o pracach dyplomowych, ksero i druku online. Zobacz też inne wpisy.