7 błędów, które psują wydruk pracy dyplomowej

Praca może być dobrze napisana i poprawnie sformatowana w Wordzie, a mimo to wyglądać źle na papierze. Najczęściej winny jest plik przygotowany do druku: zapisany w złym formacie, z marginesem, który chowa się w oprawie, albo z wykresami, które na ekranie wyglądały ostro, a po wydruku są rozmyte. W tym poradniku opisujemy siedem błędów technicznych, które widzimy w plikach prac dyplomowych, i podpowiadamy, jak je wyłapać, zanim wyślesz PDF do druku.

Błędy w treści, bibliografii i cytowaniu opisujemy osobno we wpisie 15 najczęstszych błędów w pracach dyplomowych. Tutaj skupiamy się na samym pliku i na tym, co dzieje się z nim w drukarni.

Najważniejsze informacje w skrócie:

  • Prace dyplomowe drukujemy tylko z plików PDF. Drukujemy dokładnie to, co jest w pliku: nie poprawiamy formatowania i nie sprawdzamy treści.
  • Margines od strony grzbietu powinien zostawić miejsce na oprawę. Wartości podaje uczelnia, a orientacyjnie lewy margines ma zwykle od 3 do 3,5 cm.
  • Strona z choćby jednym kolorowym elementem jest liczona jako kolorowa. Dotyczy to też niebieskich hiperłączy i kolorowych nagłówków.
  • Grafiki do druku przygotuj w rozdzielczości około 300 dpi w docelowym rozmiarze.
  • Każdą stronę A3 policz w kalkulatorze jako dwie strony A4.
  • Liczba stron i stron kolorowych w kalkulatorze musi się zgadzać z plikiem PDF.

Spis treści:

  1. Błąd 1: plik w złym formacie albo źle zapisany PDF
  2. Błąd 2: margines, który znika w oprawie
  3. Błąd 3: kolor tam, gdzie się go nie spodziewasz
  4. Błąd 4: wykresy i zdjęcia w zbyt niskiej rozdzielczości
  5. Błąd 5: puste i przesunięte strony
  6. Błąd 6: strony A3 i poziome tabele
  7. Błąd 7: liczby w kalkulatorze niezgodne z plikiem
  8. Jak zamówić druk i oprawę pracy w Katowicach
  9. Lista kontrolna przed wysłaniem pliku do druku
  10. Wydruk pracy dyplomowej: najczęstsze pytania

Błąd 1: plik w złym formacie albo źle zapisany PDF

Do druku przyjmujemy prace dyplomowe tylko w formacie PDF. Plik Worda wygląda inaczej w zależności od wersji programu, ustawień drukarki i czcionek zainstalowanych na komputerze. Ten sam dokument otwarty na innym komputerze potrafi przesunąć tabele, rozdziały i numery stron. PDF zamraża układ, więc w drukarni dostajemy dokładnie to, co widzisz u siebie.

Sam zapis do PDF też może się nie udać. Zdarza się, że część pliku ma inny rozmiar strony niż reszta, na przykład amerykański format Letter zamiast A4. Taka strona po wydruku na A4 ma większe marginesy z jednej strony albo jest lekko przeskalowana. Sprawdź w ustawieniach dokumentu, czy cały plik ma format A4, zanim zapiszesz go jako PDF.

Czcionki i obrazy w pliku PDF

Word zwykle osadza czcionki w pliku PDF, ale warto to sprawdzić. W programie do czytania PDF zajrzyj do właściwości dokumentu: na liście czcionek przy każdej powinna być informacja, że jest osadzona. Jeśli czcionka nie jest osadzona, inny komputer podstawi zamiennik i tekst może zmienić szerokość.

Przy zapisie zwróć też uwagę na jakość obrazów. Część programów domyślnie zmniejsza zdjęcia, żeby plik był lżejszy. Do druku wybierz ustawienia przeznaczone do druku, a nie do publikacji w internecie. Ich nazwa zależy od programu, więc przy zapisie szukaj opcji o jakości obrazów.

Jak sprawdzić gotowy PDF

Otwórz plik na innym urządzeniu niż to, na którym pisałeś pracę, na przykład na telefonie albo drugim komputerze. Przejrzyj go strona po stronie przy powiększeniu 100%. Szukaj przesuniętych tabel, ucinanych podpisów i stron, które wyglądają inaczej niż reszta. Więcej o różnicach między plikami piszemy w poradniku Word czy PDF: z jakiego pliku drukować pracę dyplomową.

Jeden plik, bez hasła

Przygotuj całą pracę w jednym pliku PDF, od strony tytułowej po załączniki. Kolejność stron jest wtedy pewna i łatwiej policzyć strony do kalkulatora. Jeśli załączniki powstały w innym programie, zapisz je do PDF i połącz z resztą pracy w jeden dokument.

Nie zabezpieczaj pliku hasłem ani blokadą drukowania. Taki plik trudno otworzyć i wydrukować, a ochrona nie jest potrzebna w pliku wysyłanym do drukarni.

Przeczytaj też:

Błąd 2: margines, który znika w oprawie

Każda oprawa zabiera trochę miejsca przy grzbiecie. W oprawie kanałowej kartki trafiają do kanału, przy bindowaniu w lewym brzegu są otwory na spiralę, a w termobindowaniu kartki są wklejane w grzbiet. Jeśli tekst zaczyna się zbyt blisko krawędzi, część słów może schować się w oprawie albo trafić na otwory.

Wartości marginesów podaje uczelnia w wytycznych do prac dyplomowych. Orientacyjnie marginesy mają zwykle około 2,5 cm, a lewy margines, od strony grzbietu, od 3 do 3,5 cm. Jeśli uczelnia nie podaje wartości, zostaw szerszy margines od strony grzbietu.

Marginesy przy druku dwustronnym

Przy druku dwustronnym grzbiet jest raz po lewej, a raz po prawej stronie kartki. Wtedy włącz w Wordzie marginesy lustrzane: zamiast lewego i prawego ustawiasz margines wewnętrzny i zewnętrzny, a program sam odwraca układ na parzystych stronach. Bez tego na co drugiej stronie szeroki margines wyląduje na zewnątrz, a wąski przy grzbiecie.

Numery stron i elementy przy krawędzi

Numery stron, stopki i podpisy tabel też muszą zmieścić się w bezpiecznym obszarze. Elementy ustawione kilka milimetrów od krawędzi kartki mogą zostać nierówno wydrukowane. Typowa praca tekstowa nie potrzebuje spadów, więc tło ani ramki nie powinny dochodzić do samej krawędzi strony.

Przeczytaj też:

Błąd 3: kolor tam, gdzie się go nie spodziewasz

W kalkulatorze podajesz liczbę wszystkich stron i liczbę stron kolorowych. Strona z choćby jednym kolorowym elementem jest liczona jako kolorowa, także wtedy, gdy kolorowy jest tylko nagłówek, przypis albo logo uczelni na stronie tytułowej.

Kolor pojawia się w pracy częściej, niż się wydaje. Word zapisuje adresy stron internetowych jako niebieskie, podkreślone hiperłącza. Niektóre style nagłówków w Wordzie mają kolor niebieski albo szary. Kolorowe bywają też ikony w tabelach i wykresy wklejone z arkusza kalkulacyjnego.

Jak to sprawdzić przed zamówieniem

Przejrzyj PDF i policz strony, na których jest jakikolwiek kolor. Tę liczbę podasz w kalkulatorze. Jeśli kolor nie jest potrzebny, zmień hiperłącza i nagłówki na czarne, ale najpierw sprawdź, czy uczelnia nie wymaga aktywnych linków w wersji elektronicznej. Wtedy możesz przygotować osobny plik do druku z czarnymi linkami.

Kolor na ekranie i na papierze

Monitor wyświetla kolory w modelu RGB, a druk powstaje z czterech farb w modelu CMYK. Pliki w RGB zamieniamy na CMYK automatycznie, więc nie musisz tego robić sam. Bardzo jaskrawe, neonowe barwy z ekranu wychodzą na papierze nieco spokojniej. Przy wykresach ważniejsze od dokładnego odcienia jest to, żeby kolory serii danych wyraźnie się od siebie różniły.

Jeśli drukujesz pracę w czerni i bieli, sprawdź, czy wykres jest czytelny bez koloru. Serie oznaczone podobnymi odcieniami zleją się w jeden szary. Pomaga dodanie wzorów, różnych typów linii albo etykiet z wartościami.

Błąd 4: wykresy i zdjęcia w zbyt niskiej rozdzielczości

Rozmyty wykres albo poszarpane zdjęcie to zwykle skutek zbyt małej grafiki rozciągniętej na stronie. Na ekranie obraz wygląda dobrze, bo monitor wyświetla go w mniejszej szczegółowości niż drukarka.

Do druku przyjmuje się zalecenie około 300 dpi w rozmiarze, w jakim grafika będzie na papierze. Zdjęcie o szerokości 10 cm powinno więc mieć około 1200 pikseli szerokości, a szerokie na 15 cm około 1800 pikseli. Grafika ściągnięta z internetu jako miniatura nie da dobrego wydruku po powiększeniu.

Wykresy z arkusza i zrzuty ekranu

Wykresy najlepiej wklejać bezpośrednio z arkusza kalkulacyjnego, a nie jako zrzut ekranu. Wklejony wykres zachowuje ostre linie i tekst, a zrzut ekranu ma rozdzielczość monitora. Jeśli musisz użyć zrzutu, zrób go przy dużym powiększeniu i zmniejsz w dokumencie, a nie odwrotnie.

Sprawdź też podpisy i opisy osi. Czcionka mniejsza niż w przypisach bywa trudna do przeczytania na wydruku, zwłaszcza gdy wykres zajmuje pół strony.

Tabele, które nie mieszczą się na stronie

Tabela szersza niż obszar tekstu wychodzi na margines albo zostaje ucięta przy prawej krawędzi. Na ekranie łatwo to przeoczyć, bo program pozwala przewinąć stronę w bok. Zmniejsz czcionkę w tabeli, podziel ją na dwie części albo przenieś na stronę obróconą w poziomie.

Długa tabela przechodząca na kolejną stronę powinna powtarzać wiersz nagłówka. Bez niego czytelnik na drugiej stronie nie wie, co oznaczają kolumny.

Przeczytaj też:

Kolorowe okładki prac dyplomowych

Błąd 5: puste i przesunięte strony

Puste strony w środku pracy biorą się najczęściej z podziałów sekcji i podziałów stron dodanych ręcznie. Po zmianie tekstu stary podział zostaje i nagle w pliku pojawia się biała kartka albo rozdział zaczyna się w połowie strony.

Drukujemy plik tak, jak jest. Pusta strona w PDF to strona, którą wydrukujemy i policzymy. Jeśli nie jest potrzebna, usuń ją przed zapisem.

Rozdziały od nieparzystej strony

Niektóre uczelnie wymagają, żeby przy druku dwustronnym każdy rozdział zaczynał się od strony nieparzystej. Wtedy pusta strona przed rozdziałem jest zamierzona i powinna zostać w pliku. Jeśli uczelnia tego nie wymaga, puste strony tylko zwiększają liczbę kartek.

Spis treści i numeracja po ostatnich zmianach

Ostatnie poprawki tekstu przesuwają rozdziały na inne strony. Przed zapisem do PDF zaktualizuj spis treści: kliknij spis prawym przyciskiem myszy, wybierz „Aktualizuj pole” i zaktualizuj cały spis. Potem porównaj kilka numerów ze spisu z numerami w tekście.

Przeczytaj też:

Błąd 6: strony A3 i poziome tabele

W pracach inżynierskich i technicznych zdarzają się rysunki, schematy albo duże tabele na stronach A3. W kalkulatorze nie wybierasz formatu, bo podajesz liczbę stron. Każdą stronę A3 policz w nim jako dwie strony A4.

Sprawdź w pliku, czy strona A3 rzeczywiście ma format A3. Jeśli rysunek został zmniejszony do A4, wydrukujemy go w tej wielkości i drobne opisy mogą stać się nieczytelne.

Strony w poziomie

Szeroką tabelę często łatwiej zmieścić na stronie obróconej w poziomie. W pliku PDF taka strona może być pozioma, ale numer strony i nagłówek powinny być ustawione tak, żeby po oprawieniu dało się ją wygodnie przeczytać po obróceniu pracy. Zostaw szeroki margines przy obu dłuższych krawędziach strony poziomej, bo przy oprawie grzbiet wypada przy jednej z nich.

Błąd 7: liczby w kalkulatorze niezgodne z plikiem

Cenę druku liczymy od liczby stron, osobno dla stron czarno-białych i kolorowych. Dlatego liczby wpisane w kalkulatorze muszą się zgadzać z plikiem. Jeśli w kalkulatorze podasz mniej stron kolorowych, niż jest w PDF, możemy poprosić o wyjaśnienie różnicy przed realizacją.

Najprostsza metoda to sprawdzić liczbę stron w programie do czytania PDF, a potem przejrzeć plik i policzyć strony z kolorem. Przy druku dwustronnym kartek jest o połowę mniej niż stron, z zaokrągleniem w górę, ale w kalkulatorze i tak podajesz liczbę stron.

Przykład: praca ma 72 strony, a kolor jest na 6 z nich, bo są tam wykresy. W kalkulatorze wpisujesz 72 strony i 6 stron kolorowych. Przy druku dwustronnym to 36 kartek, a przy jednostronnym 72 kartki.

Liczba kartek a oprawa

Od liczby kartek zależy, czy praca zmieści się w oprawie. Przy papierze 80 g oprawa twarda mieści do 300 kartek, miękka kanałowa do 145, bindowanie do 500, a termobindowanie do 150. Przy papierze premium 100 g kartek mieści się mniej, a dokładny limit pokaże kalkulator. Przelicza strony na kartki sam i pokaże komunikat, jeśli praca jest za gruba na wybraną oprawę.

Druk dwustronny pozwala zmieścić grubszą pracę w tej samej oprawie. Najpierw sprawdź jednak, czy uczelnia dopuszcza druk dwustronny.

Jak zamówić druk i oprawę pracy w Katowicach

Do wyboru są cztery oprawy prac dyplomowych. Każda ma osobną stronę z kalkulatorem:

  • Oprawa twarda: sztywna okładka, do 300 kartek, napis na okładce w cenie i logo jednej z dziewięciu uczelni za dopłatą. Dla siebie studenci najczęściej wybierają właśnie ją.
  • Oprawa miękka kanałowa: metalowy kanał, przezroczysta folia z przodu i tekturka z tyłu, do 145 kartek.
  • Bindowanie: plastikowa spirala, praca otwiera się na płasko, do 500 kartek.
  • Termobindowanie: klejony grzbiet, do 150 kartek.

Wybierasz oprawę, wgrywasz plik PDF i podajesz liczbę stron, kolorystykę druku, liczbę stron kolorowych, rodzaj druku i papier. Jeśli w pracy nie ma koloru, wybierz w kalkulatorze druk tylko czarno-biały. Papier: zwykły 80 g albo premium 100 g, który mniej prześwituje i lepiej oddaje kolory. Drukujemy na maszynach Konica Minolta i Canon.

Termin liczymy od zamówienia złożonego i opłaconego do 16:00, z poprawnie przygotowanym plikiem PDF. Do wyboru jest tryb standardowy i ekspresowy, a przewidywaną datę pokazuje kalkulator. Zniżka studencka wynosi 10% ceny druku stron i należy się z ważną legitymacją, którą zaznaczasz w kalkulatorze.

Gotową pracę odbierzesz w naszym punkcie przy ul. Stawowej 8 w Katowicach albo zamówisz wysyłkę kurierem lub do Paczkomatu w całej Polsce. Pracę możesz też przynieść na pendrivie do punktu przy ul. Stawowej 8. Plik zapisz w formacie PDF.

Przeczytaj też:

Lista kontrolna przed wysłaniem pliku do druku

Zanim wgrasz plik, przejdź przez tę listę:

  • Plik jest w formacie PDF, a wszystkie strony mają format A4 (poza zamierzonymi stronami A3).
  • Czcionki są osadzone w pliku, a obrazy nie zostały zmniejszone przy zapisie.
  • Margines od strony grzbietu zostawia miejsce na oprawę. Przy druku dwustronnym marginesy są lustrzane.
  • W pliku nie ma zbędnych pustych stron, a spis treści jest zaktualizowany.
  • Wiesz, na których stronach jest kolor, łącznie z hiperłączami i nagłówkami.
  • Wykresy i zdjęcia są ostre przy powiększeniu 100%.
  • Liczba stron i stron kolorowych w kalkulatorze zgadza się z plikiem.
  • Strony A3 policzone są jako dwie strony A4.

Więcej punktów do sprawdzenia, także w treści pracy, znajdziesz we wpisie Checklista przed drukiem pracy dyplomowej.

Wydruk pracy dyplomowej: najczęstsze pytania

Czy mogę wysłać do druku plik Worda?

Nie. Prace dyplomowe drukujemy tylko z plików PDF. Plik Worda może wyglądać inaczej na innym komputerze, a PDF zachowuje układ stron.

Czy poprawiacie formatowanie pliku przed drukiem?

Nie. Drukujemy pracę dokładnie tak, jak wygląda w przesłanym pliku PDF. Nie poprawiamy formatowania i nie sprawdzamy treści, więc przed wysłaniem przejrzyj cały plik.

Dlaczego strona z niebieskim linkiem jest liczona jako kolorowa?

Strona z choćby jednym kolorowym elementem jest drukowana w kolorze i tak liczona. Jeśli kolor nie jest potrzebny, zmień hiperłącza na czarne przed zapisem do PDF.

Jaka rozdzielczość grafik jest potrzebna do druku?

Zalecenie to około 300 dpi w rozmiarze, w jakim grafika będzie na papierze. Zdjęcie szerokie na 10 cm powinno mieć około 1200 pikseli szerokości.

Jak policzyć strony A3 w kalkulatorze?

Każdą stronę A3 policz jako dwie strony A4. W kalkulatorze nie wybierasz formatu, tylko podajesz liczbę stron.

Jaki margines zostawić na oprawę?

Wartości podaje uczelnia. Orientacyjnie marginesy mają zwykle około 2,5 cm, a lewy margines, od strony grzbietu, od 3 do 3,5 cm. Przy druku dwustronnym ustaw marginesy lustrzane.

Czy puste strony w pliku są drukowane?

Tak. Drukujemy plik tak, jak jest, więc pusta strona w PDF zostanie wydrukowana. Jeśli nie jest zamierzona, usuń ją przed zapisem.

Czy mogę wgrać pracę w kilku plikach?

Najlepiej przygotować jeden plik PDF z całą pracą. Kolejność stron jest wtedy pewna, a liczbę stron łatwo sprawdzić i wpisać do kalkulatora.

Czy kolory na wydruku będą takie jak na ekranie?

Monitor pokazuje kolory w RGB, a druk powstaje w CMYK. Pliki RGB zamieniamy automatycznie, a bardzo jaskrawe barwy z ekranu wychodzą na papierze nieco spokojniej. Przy wykresach ważne jest, żeby kolory serii danych wyraźnie się różniły.

Ile kartek zmieści oprawa twarda?

Przy papierze 80 g oprawa twarda mieści do 300 kartek. Przy papierze premium 100 g kartek mieści się mniej, a kalkulator przelicza to sam.

Poradniki na blogu Drukorza

Na blogu publikujemy poradniki o pracach dyplomowych, ksero i druku online. Zobacz też inne wpisy.